Dear Desiderius Erasmus,

Today, March 8th, I am writing to you. I, Eve — the one who once encouraged others to eat from the tree of knowledge, to learn to distinguish right from wrong — the first woman who was blamed instead of understood and acknowledged, am writing to you, Desiderius Erasmus, because we share more than one might think. You and I have been fighting the same battle for a long time: the battle against ignorance. Nevertheless, Desiderius, I would like to help broaden your already progressive mind. 

You, Erasmus, held up a mirror to humanity with your writing and advocated self-reflection, moral responsibility, and tolerance. Do not judge but strive to understand another person's perspective. You, Erasmus, spoke out against war, misuse of power, conflict between social classes, selfishness, arrogance, polarization, and the tendency to judge without listening. In this, we stand together. It brought you respect and a statue. It gave me, as a woman, rejection, and blame. And that while I only wanted to encourage people to understand and, just like you, to have an inner moral compass. How typical. But that's how history goes.

Today, however I’m not writing to you to complain. I am writing as someone who shares your beliefs. I want to thank you for your efforts to enable girls to go to school and learn to read. And with success. Thank you. However, even you, as an open-minded humanist, could not escape the persistent patriarchal pattern. Because even though we could read, how freely were we really permitted to speak? Learning and reading so that we could then fit neatly and decently into the desired role. We could grow — but within limits. We could speak — if it remained within the bounds of modesty. But proclaiming a vision or sharing open-minded wisdom was not for us. 

You, Erasmus, held up a mirror to people. Now I, Eve, hold up a broken mirror to the world. Because those who only see themselves in a perfect reflection see nothing. Reality is not perfect. A person, a history, a society consists of parts and fragments. Multiple pieces can show you multiple perspectives. Then eyes can meet in honesty. To recognize the other in one's own brokenness. As ingrained patterns are broken. As the glass ceiling breaks. As the façade breaks. Only then is there room for transformation.

I, Eve, have broken my ego, Erasmus, since the beginning of time. And that is true power, Erasmus. Power that does not need to shout. That no longer needs to keep a false pretense intact. A false feeling of security that ultimately leads to inner isolation and misery. 

After centuries of being placed in the second row, I have had a front-row view of this truth: loudness is merely a veil over insecurity and fear. True wisdom observes and recognizes. So even now, I do not shout, instead I recognize myself in you and forgive what you too did not see. How women held more wisdom without demanding a stage or applause for it. How forgiveness, empathy, and compassion did not need to be preached to her, because it is her second nature, even when this love costs her freedom and safety. 

This too she bore. For centuries she was underestimated, which, through her frustration, led to her insight and resilience. But how much longer must her devotion and her flesh be praised above her thinking, Desiderius? Will this time bring about the change? 

Erasmus, you too longed for changement. For reason and peace. But how much has really changed? How many wars must still be fought? Almost never initiated by a woman, but that aside. Polarization, misuse of power, and self-righteousness are still the norm. More back then than now? Who can be sure? But let us continue our struggle together—in whatever form—Eve and Erasmus—together against the arrogance and narrow-mindedness of humanity. 

Again, I offer you, Erasmus, and everyone standing here, once again the apple of understanding. The apple of personal morality, of good and evil. I present it to you with my own brokenness. May others follow this example, so that sincerity may be the path we take. Let those who criticize you speak, and listen. May the message be your true mirror.  Erasmus, you hungered for peace. I, Eve, am thirsty for light. I believe you are, too. 

With enduring respect, 

Eve 

Beste Desiderius Erasmus,

Vandaag, 8 maart, schrijf ik jou. Ik, Eva — degene die ooit aanspoorde om te eten van de boom der kennis, om onderscheid te leren maken tussen goed en kwaad — de eerste vrouw die schuld kreeg in plaats van begrip en erkenning, schrijf jou Desiderius Erasmus, omdat wij meer delen dan men zou denken. Jij en ik strijden al lange tijd eenzelfde strijd; de strijd tegen kortzichtigheid. Doch, Desiderius wil ik graag jouw vooruitstrevende geest verruimen. 

Jij, Erasmus hield de mensheid met je schrijven een spiegel voor en riep op tot zelfonderzoek, tot geweten, tot verdraagzaamheid. Oordeel niet maar probeer een ander te zien en te begrijpen. Jij, Erasmus, verzette je tegen oorlog, tegen machtsmisbruik, klassenstrijd, zelfingenomenheid, arrogantie, polarisatie, en het gemak van oordelen zonder te luisteren. Daarin staan wij naast elkaar. Het gaf jou aanzien en een standbeeld. Het gaf mij als vrouw miskenning en schuld. En dat terwijl ik slechts wilde aansporen tot inzicht en net als jij tot een innerlijk moraal. Hoe typerend. Maar zo loopt geschiedenis.

Echter vandaag schrijf ik je niet als klacht. Ik schrijf je als gelijkgestemde. Ik wil je bedanken voor hoe jij je inzette om meisjes naar school te laten gaan en te leren lezen. En met succes. Dank daarvoor. Echter kon ook jij als ruimdenkend humanist niet ontsnappen aan het hardnekkige patriarchale patroon. Want hoewel we mochten lezen, hoe vrij mochten we werkelijk spreken? Leren en lezen om vervolgens keurig fatsoenlijk dienstbaar in het gewenste kader te passen. Wij mochten ontwikkelen — maar binnen grenzen. Wij mochten spreken — zolang het bescheiden bleef. Maar een visie verkondigen of ruimdenkende wijsheid delen was niet voor ons. 

Jij, Erasmus, hield mensen een spiegel voor. Ik, Eva, houd jou nu een gebroken spiegel voor. Want wie enkel zichzelf in een perfect spiegelbeeld ziet, ziet niks. De werkelijkheid is niet perfect. Een mens, een geschiedenis, een maatschappij bestaat uit delen en fragmenten. Meerdere stukken laten je meerdere perspectieven zien. Dan kunnen blikken elkaar vinden in de eerlijkheid. In de eigen gebrokenheid de ander herkennen. Als ingesleten patronen worden gebroken. Als het glazen plafond breekt. Als de schijn breekt. Slechts dan is er ruimte voor transformatie. Mijn ego, Erasmus heb ik Eva, in begin der tijd al gebroken. En dat is ware kracht Erasmus. De kracht die het niet nodig vindt om te schreeuwen. Die het niet meer nodig vindt om een valse façade intact te houden. Een valse veiligheid die uiteindelijk naar innerlijk isolement en ongeluk leidt. 

Door al eeuwen op de tweede rij geplaatst te zijn heb ik een eerste rij zicht gehad op deze waarheid: luidheid is slechts een sluier over onzekerheid en angst. Ware wijsheid observeert en herkent. Dus ook nu schreeuw ik niet maar herken ik mijzelf in jou en vergeef ik wat ook jij niet zag. Hoe de vrouw meer wijsheid bezat zonder daar een podium of applaus voor op te eisen. Hoe vergeving, empathie en naastenliefde haar niet hoefden te worden gepredikt omdat het haar tweede natuur was, ook als deze liefde haar de vrijheid en veiligheid kostte.

Ook dit droeg ze. Eeuwen is ze onderschat, wat door haar frustratie heen leidde tot haar menselijk inzicht en veerkracht. Hoe lang moet haar dienstbaarheid en haar lichaam nog boven haar denken geprezen worden, Desiderius? Zal deze tijd de omslag brengen? 

Erasmus, ook jij verlangde naar verandering. Naar rede en vrede. Maar hoeveel is er nu werkelijk veranderd? Hoeveel oorlogen moeten er nog gevoerd worden? Vrijwel nooit door een vrouw geïnitieerd maar dat terzijde. Polarisatie, machtsmisbruik en zelfingenomenheid zijn nog steeds aan de orde. Meer toen dan nu? Wie zal het zeggen. Maar laten ik en jij onze strijd gezamenlijk voortzetten - in welke vorm dan ook – Eva en Erasmus – samen tegen de arrogantie en bekrompenheid van de mensheid. 

Ik bied jou Erasmus en een ieder die hier staat, nogmaals de appel van inzicht aan. De appel van eigen moraal, van goed en kwaad. Ik houd je daar bij mijn eigen gebrokenheid voor. Mogen meer het voorbeeld volgen, dan zal oprechtheid ons pad kunnen zijn. Laat de ander die je kritiek geeft uitspreken, luister. Moge zijn of haar boodschap je ware spiegel zijn. Erasmus jij had honger naar vrede. Ik, Eva, heb dorst naar licht. 

Met gepast respect, 

Eva